Συντάκτης: Vissarion Triantafyllou

Συγχαίρουμε θερμά τους παρακάτω μαθητές του Σχολείου μας που διακρίθηκαν στην 1η φάση του Διαγωνισμού της Ελληνικής Μαθηματικης Εταιρείας “Θαλής” και τους ευχόμαστε καλή επιτυχία και στην επόμενη φάση του διαγωνισμού.

Ο Κ. ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ (ΜΥΡΗΣ) ΜΙΛΑ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ

Ακολουθώντας την αντίληψη ότι η παροχή ανθρωπιστικής παιδείας και η διεύρυνση των πνευματικών οριζόντων των νέων αποτελεί κύριο μέλημα, χρέος και καθήκον των εκπαιδευτικών που δε γνωρίζει από διακοπές και αργίες η δημοσιογραφική ομάδα των εκπαιδευτηρίων Μπακογιάννη συνεχίζει την επαφή της με πνευματικούς ταγούς των χαλεπών μας καιρών. Ο συντονιστής και υπεύθυνος της δημοσιογραφικής ομάδας, φιλόλογος κ. Δασταυρίδης Αναστάσιος με τους μαθητές Μαντζαρίδη Άγγελο, Ξηνταράκου Αναστασία, Κεχαγιά Χριστίνα, Βαρυτιμίδου Δέσποινα και Αρμπάρα Ρεβέκκα μετά τις συνεντεύξεις τους με τον πρώην πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Στεφανόπουλο, το γενικό γραμματέα του υπουργείου παιδείας κ. Κουλαϊδή και τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο, επέλεξαν να επισκεφθούν το Θεατρικό μουσείο στην πρωτεύουσα και να συνομιλήσουν με μια εξέχουσα προσωπικότητα της τέχνης και των γραμμάτων, τον πρόεδρο αυτού, επίτιμο διδάκτορα του τμήματος θεατρικών σπουδών, φιλόλογο και κριτικό θεάτρου κ. Γεωργουσόπουλο Κωνσταντίνο (Μύρη). Η συνέντευξη διεξήχθη ως εξής:

-Τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με το θέατρο; Υπήρξε κάποιο πρόσωπο που σας επηρέασε για να λάβετε την απόφαση αυτή;

Ο πατέρας μου ήταν η προσωπικότητα που με επηρέασε. Ήταν φιλόλογος από τους πιο λαμπρούς και φαίνεται ότι κατά τη διάρκεια των σπουδών του παρακολούθησε πολύ θέατρο. Μεγαλώνοντας εγώ, κοντά στο 1948-49, ανακάλυψα στη βιβλιοθήκη του όλα τα προγράμματα του εθνικού θεάτρου, από λαμπρές παραστάσεις της εποχής. Όταν λοιπόν του ανακοίνωσα ότι θα ασχοληθώ με το θέατρο ενθουσιάστηκε! Μου θύμωσε βέβαια όταν του είπα ότι θα ασχοληθώ με τη θεωρία του θεάτρου και όχι με το πρακτικό θέατρο ως ηθοποιός. Για να ενισχύσει μάλιστα την απόφασή μου πήγαμε μια εβδομάδα στην Αθήνα για να παρακολουθήσουμε όλα τα είδη των παραστάσεων: Αρχαία τραγωδία με τη μουσική του Ροντήρη με την Κοτοπούλη, στο εθνικό θέατρο τη Στέλλα Βιολάντη του Ξενόπουλου με την Αρώνη, επιθεώρηση το «Άνθρωποι-άνθρωποι» με τη Σπεράντζα Βρανά, στη λυρική σκηνή για οπερέτα, κωμωδία με τον Αργυρόπουλο…ήταν πράγματι τρομακτική εμπειρία.. Εδώ να σημειώσουμε ότι τις θεατρικές μου γνώσεις τις χρωστώ στο μεγάλο δάσκαλο μου το Ροντήρη.

– Γιατί επιλέξατε ως ψευδώνυμο σας το όνομα ενός καβαφικού ήρωα, του Μύρη;

Με εκπροσωπεί. Αρχικά να τονίσουμε ότι το ψευδώνυμο το πήρα για λόγους χουντικής άμυνας, όταν επρόκειτο να στείλουμε στη λογοκρισία το χρονικό του Μαρκόπουλου. Έχοντας γράψει ως τότε τραγούδια με το κανονικό μου όνομα και μη γνωρίζοντας πώς θα αντιδράσει η χούντα στο νέο έργο, αποφάσισα να το στείλω με το ψευδώνυμο αυτό. Στο ποίημα του Καβάφη ο Μύρης είναι ένας άνθρωπος που σχετίζεται με δύο παραδόσεις, τη χριστιανική και την ειδωλολατρική. Προσωπικά μου αρέσει η ενασχόληση με τις δύο διαφορετικές παραδόσεις. Απόδειξη ότι ασχολήθηκα με το αρχαίο θέατρο και με την αρχαία κουλτούρα που δεν είναι χριστιανική. Ωστόσο πιστεύω όχι στο δόγμα αλλά στην ευσέβεια της ορθοδοξίας, στον τρόπο τον οποίο οι άνθρωποι αισθάνονται αγάπη για τους συνανθρώπους τους και για τα πράγματα. Για παράδειγμα η γιαγιά μου δε μου επέτρεπε να βγω να παίξω αν το ψωμί που δεν έτρωγα να μην το έδινα στα πουλιά…αυτή την ορθοδοξία αντιλαμβάνομαι.

-Στην περίοδο πολιτιστικής κρίσης που βιώνουμε έντονη είναι η εμφάνιση της σάτιρας τόσο στο θέατρο όσο και στην τηλεόραση. Θεωρείτε ότι η σάτιρα είναι μορφή τέχνης; Είναι υγιής με τη σημερινή της μορφή;

Η σάτιρα είναι μεγάλη τέχνη κι έχει μεγάλους εκπροσώπους. Έχει ρίζες στον Αριστοφάνη. Δεν πρέπει να συγχέουμε ωστόσο τη σάτιρα (με γιώτα) με το σατυρικό δράμα (με ύψιλον). Το σατυρικό δράμα παιζόταν ως ουρά στην τραγωδία ως χορός σατύρων. Είχε συγκεκριμένους μύθους και αίσθηση της ζωής. Μετά τις μητροκτονίες, τις παιδοκτονίες και τις αιμομιξίες των μύθων των τραγωδιών ερχόταν ένα δράμα που τόνιζε τη χαρά για το φαγητό, για τον έρωτα ώστε να πάει ο Αθηναίος να κοιμηθεί με τη γυναικούλα του και να μην αισθάνεται ότι έχει δίπλα του έναν Οιδίποδα που θέλει να βγάλει τα μάτια του. Ήταν λοιπόν μια καταπληκτική παιδαγωγία και καμία σχέση δεν είχε με την κωμωδία. Η κωμωδία ήταν πολιτικό θέατρο, ήταν σάτιρα και κριτική των θεσμών, της δικαιοσύνης, της εκπαίδευσης. Είχε λοιπόν συγκεκριμένη στοχοθεσία. Από τότε ξεκινά μια σειρά μεγάλων σατιρικών που φτάνει ως τις μέρες μας. Η σάτιρα ως λέξη έχει λατινική ρίζα από το satura που σημαίνει σαλάτα. Σήμερα υπάρχει ένα πλήθος σατιρικών που πολλές φορές ξεπερνούν τα όρια και φτάνουν ακόμα και στη συκοφαντία. Προσωπικά με αυτούς αηδιάζω. Καλή σάτιρα τα τελευταία χρόνια δεν υπάρχει. Για παράδειγμα αυτό που κάνει τώρα ο Λαζόπουλος δεν είναι καλή δουλειά σε σχέση με αυτό που έκανε στο παρελθόν. Έχει χαρακτήρα λαϊκίστικο και κολακευτικό των μαζών. Η αληθινή σάτιρα δεν κολακεύει το λαό καθώς οι άρχοντες βρίσκουν και κάνουν όταν δε λειτουργεί και αποφασίζει ορθά ο λαός.

-Θεωρείτε ότι οι διανοούμενοι έχουν σήμερα ενεργό ρόλο στην καταπολέμηση των αβελτηριών της εποχής μας;

Δεν ακούγονται. Υπάρχουν διανοούμενοι που έχουν συμβιβαστεί με την εξουσία κι έχουν μπλεχτεί στα γρανάζια της και άλλοι που είναι έξω από αυτή αλλά δεν τους ακούει κανείς. Αυτή τη στιγμή για παράδειγμα εγώ φωνάζω για το χώρο που βρισκόμαστε που είναι το μοναδικό θεατρικό μουσείο στη νότια Ευρώπη με αμέτρητο υλικό. Αν δεν υπάρξει η απαραίτητη χρηματοδότηση από την πολιτεία πώς θα διασώσουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά; Πώς θα συνεχιστεί η έρευνα;

– Πώς κρίνετε τους νεωτερισμούς σε σκηνικά και κοστούμια στις προσπάθειες των σημερινών σκηνοθετών να ανεβάσουν αρχαίο δράμα;

Το θέμα δεν είναι μόνο τα σκηνικά και τα κοστούμια. Στα σαράντα τελευταία χρόνια και μόνο στην Επίδαυρο είδα περίπου 380 παραστάσεις. Έχω παρακολουθήσει λοιπόν παραστάσεις έξοχες και αποκαλυπτικές των εννοιών και των στόχων ενός τραγικού ποιητή με τζιν κι έχω δει και χυδαίες παραστάσεις με χιτώνες. Το θέμα δεν είναι στην ένδυση αλλά στο σεβασμό στα συστατικά στοιχεία της τραγωδίας, κατά τον Αριστοτέλη, που μας έχουν διασωθεί. Δε μας έχει σωθεί η «λέξη» γιατί παίζουμε με τη μετάφραση, άρα δε γνωρίζουμε τον ήχο της αρχαίας λέξης. Έχει χαθεί επίσης η μελωδία, η μουσική δηλαδή των αρχαίων παραστάσεων, δε ξέρουμε ούτε τη χορογραφία αυτών. Γνωρίζουμε μονάχα «τη διάνοια» και «το ήθος», δηλαδή τις ιδέες και το χαρακτήρα, τη γενική δηλαδή συμπεριφορά των ηρώων. Αν θέλουμε να σεβαστούμε τους αρχαίους αυτά τα δυο πρέπει να τα διασώσουμε ανεξαρτήτως κοστουμιών. Ας σκεφτούμε εντελώς απλοϊκά: Την εποχή που παιζόταν ο Οιδίποδας στην Αθήνα τι κοστούμια φορούσαν; Ξέρουμε τι φόραγε ο Οιδίποδας στη μυθική Θήβα; Όχι βέβαια. Σ’ εκείνες λοιπόν τις παραστάσεις φορούσαν τα κοστούμια της εποχής εκείνης. Γιατί λοιπόν να μη φορούμε κι εμείς τα δικά μας; Το πρόβλημα είναι πώς συμπεριφέρονται τα πρόσωπα στη σκηνή. Έχω δει παραστάσεις καταπληκτικές με σύγχρονα κοστούμια και σκηνικά με τζαζ ακόμα μουσική, γιατί όχι; Αν δε μας ενδιαφέρουν όμως τα νοήματα ας φτιάξουμε μια δική μας Αντιγόνη, μια δική μας Ηλέκτρα. Οι μύθοι είναι κοινόχρηστοι, ο χειρισμός τους είναι ελεύθερος. Δεν εμποδίζει κανένας αυτόν που θέλει να παρουσιάσει την Αντιγόνη ομοφυλόφιλη για παράδειγμα, δικαίωμα του είναι. Είναι δικό του δημιούργημα όμως αυτού του είδους η Αντιγόνη, δεν είναι δυνατόν να είναι του Σοφοκλή.

-Ποια η γνώμη σας για τις προσπάθειες των ξένων σκηνοθετών να ανεβάσουν αρχαίο ελληνικό δράμα;

Δεν καταλαβαίνουν τίποτα από το χορό και του ρόλο του γι’ αυτό και ή τον καταχωνιάζουν ή τον κάνουν ένα πρόσωπο. Ειδικά οι βόρειοι, οι προτεστάντες διότι είναι αστοί. Δε δύνανται να καταλάβουν ότι στο αρχαίο θέατρο ακόμη και τα ιδιωτικά προβλήματα γίνονται δημόσια ενώ στο αστικό θέατρο, το ευρωπαϊκό, ακόμα και τα δημόσια γίνονται ιδιωτικά.. Έμαθε ποτέ κανείς ότι η Έντα Γκάμπλερ πέθανε από απελπισία; Ενώ ο Οιδίποδας μοιχεύεται με τη μάνα του δημόσια. Η Φαίδρα έρχεται μπροστά στο χορό και εξομολογείται τον έρωτά της. Αυτό είναι δημοκρατία…Αυτή είναι η καταπληκτική αρχιτεκτονική ιδεών του αρχαιοελληνικού δράματος.

-Θεωρείτε ορθή την επιλογή της «Ελένης» του Ευριπίδη στη γ΄ γυμνασίου ή της Αντιγόνης του Σοφοκλή στη β΄ λυκείου ως έργα μέσω των οποίων ο μαθητής θα γνωρίσει τι πραγματικά είναι το αρχαίο δράμα;

Κατά τη γνώμη μου η επιλογή της Ελένης είναι απαράδεκτη. Οι συνάδελφοι καλούνται να διδάξουν ένα είδος «μοντερνικής» τραγωδίας επηρεασμένης από τη σοφιστική σχετικότητα την ώρα που οι μαθητές δε γνωρίζουν καθόλου τη γνήσια μορφή της. Η επιλογή του Φιλοκτήτη θα ήταν η ορθότερη. Ο Φιλοκτήτης ωστόσο δε διδάσκεται γιατί θεωρείται επικίνδυνος. Τα βάζει με την εξουσία, λυπάται τον ήρωα που τον ταλαιπωρεί η εξουσία, τα βάζει με τον Οδυσσέα που είναι η εξουσία. Θα δώσουμε τώρα αυτό το κείμενο στη νεολαία που είναι αγανακτισμένη; Η Αντιγόνη ωστόσο είναι ένα διάσημο κείμενο της ευρωπαϊκής κουλτούρας, της δυτικής παιδείας.

– Συνάδελφοί σας θεωρούν ότι η ενασχόληση των μαθητών με το ανέβασμα αρχαίου δράματος δεν είναι σωστή διότι με τον τρόπο αυτό προσηλυτίζονται σε μια θέαση της τραγωδίας όμοια με αυτή των δασκάλων τους. Συμφωνείτε μαζί τους;

Αρκεί να μη μιμούνται οι δάσκαλοι τις παραστάσεις που έχουν δει. Και να μην επιθυμούν να «πατήσουν» πάνω στα παιδιά για να κάνουν καριέρα. Συνηθίζω να συμβουλεύω τους σχολικούς δασκάλους που ασχολούνται με το θέατρο να μην πάσχουν από αυτό που ονομάζω ως «σύνδρομο Κούν». Για να γίνω πιο σαφής, επειδή ο Κούν ξεκίνησε από κολέγιο κι έγινε μεγάλος σκηνοθέτης, δε σημαίνει ότι όλοι όσοι ασχολούνται με το θέατρο σε κάποιο σχολείο θα γίνουν μεγάλοι σκηνοθέτες. Μην πατάτε πάνω στα παιδιά! Οι πρόβες πρέπει να αρχίζουν πείθοντας τα παιδιά ότι δεν είναι υποχρεωτικό να ανέβει μια παράσταση. Θα παιδευτούμε, θα ασκηθούμε, θα μιλήσουμε σωστά τη γλώσσα μας, θα μελετήσουμε, θα αναπτύξουμε ορθές παιδαγωγικές σχέσεις με τον συμμαθητές και τους δασκάλους μας, θα αποκτήσουμε τις σωστές εμπειρίες χωρίς να μας ενδιαφέρει αν θα δείξουμε μια παράσταση στον παπά ή στο δήμαρχο της περιοχής μας. Φιλοδοξίες τέτοιου είδους δε χωρούν ούτε για δημόσιες σχέσεις του σχολείου, ούτε του δασκάλου. Έχω ανεβάσει σε χορό τραγωδίας παιδί με μογγολισμό! Κι αυτό γιατί το ήθελε πραγματικά..

Τελικά ποιοτικός ηθοποιός θεωρείται αυτός που ασχολείται μόνο με το θέατρο ή και με την τηλεόραση;

Όχι αποκλειστικά με το θέατρο. Το πρόβλημα είναι να μη μεταφέρει την τηλεόραση στο θέατρο, ή το θέατρο στην τηλεόραση. Χρειάζονται τελείως διαφορετικές τεχνικές. Κλείνω λέγοντας πως υπάρχουν δύο ειδών ηθοποιοί, αυτοί που αισθάνονται ότι βρίσκονται σε μια συνεχή, αληθινή ερωτική επαφή με το κοινό και από την άλλη η μεγάλη-δυστυχώς-πλειοψηφία των ηθοποιών «εταίρων», που ζητούν να ενσαρκώσουν οποιονδήποτε ρόλο χωρίς συναίσθηση αυτού. Θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι οι ηθοποιοί της πρώτης κατηγορίας σήμερα έχουν περισσότερες ευκαιρίες σπουδής..

Ο ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ

ΜΙΛΑ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ

Πιστή στην αρχή ότι ο εκπαιδευτικός σε καιρούς χαλεπούς πρέπει να συνδυάζει την ιδιότητα τόσο του δασκάλου της διανοητικής όσο και της ηθικής αρετής, η δημοσιογραφική ομάδα των Εκπαιδευτηρίων Μπακογιάννη με συντονιστή και υπεύθυνο τον φιλόλογο κ. Δασταυρίδη Αναστάσιο και μέλη τους μαθητές Μαντζαρίδη Άγγελο, Ξηνταράκου Αναστασία, Κεχαγιά Χριστίνα, Βαρυτιμίδου Δέσποινα και Αρμπάρα Ρεβέκκα, αντάλλαξε εποικοδομητικές απόψεις κι έλαβε ουσιαστικές διδαχές από τον ομότιμο καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Τσολάκη Χρήστο. Η συνέντευξη διεξήχθη στα πλαίσια της εκδήλωσης που διοργάνωσαν τα εκπαιδευτήρια Μπακογιάννη με θέμα «Γλώσσα, Παιδεία και Πολιτισμός» θέλοντας να τιμήσουν στο πρόσωπο του κ. Τσολάκη τον οραματιστή δάσκαλο, τον αφοσιωμένο στη διαρκή μεταρρύθμιση και αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος.

– Στους μαθητές που επιλέγοντας θετική ή τεχνολογική κατεύθυνση με την πεποίθηση ότι τα αρχαία ελληνικά είναι μια νεκρή γλώσσα τι θα απαντούσατε;

Το λάθος δεν είναι των παιδιών αλλά των δασκάλων που ώθησαν τους μαθητές να μάθουν μονάχα το χρήσιμο. Θεωρώντας λανθασμένα ότι τα αρχαία ελληνικά δεν είναι χρήσιμα, δεν τα μαθαίνουν. Ωστόσο πολιτισμός είναι αυτό που δεν είναι χρήσιμο. Ο πολιτισμός είναι τρυφή και πολυτέλεια. Τα αναγκαία για να ζήσουμε μας εξισώνουν με τα ζώα. Και η αρχαία γλώσσα είναι πολιτισμός. Γνωρίζετε άλλη λογοτεχνία παγκοσμίως να έφτασε σε τέτοια κορύφωση; Τραγωδία, κωμωδία, ρητορεία, φιλοσοφία, ποίηση…Ούτε η αναγέννηση προσέγγισε την αρχαία Ελλάδα. Πέραν τούτου τα αρχαία ελληνικά ασκούν την κρίση γιατί μαθαίνοντας αυτά, μαθαίνουμε τη νεοελληνική γλώσσα μέσα από κανόνες και νόμους με τους οποίους λειτουργεί η αρχαία ελληνική γλώσσα. Θα μου πείτε δε μπορούμε να το επιτύχουμε μόνο με τα νέα ελληνικά; Η απάντηση είναι όχι διότι τα νέα τα μαθαίνουμε από μικρή ηλικία με τη άμεση μέθοδο, με την καθημερινότητα ενώ τα αρχαία σε μεγαλύτερη μέσα από συντάξεις. Αυτές οι συντάξεις είναι οι δομές του εγκεφάλου μας. Η δομή κάθε γλώσσας είναι η δομή του ανθρώπινου εγκεφάλου, η γλώσσα είναι το δημιούργημα λοιπόν του εγκεφάλου και μέσα από το τέκνο μαθαίνεις και τον πατέρα, τον εγκέφαλο. Επιπλέον με την προσπάθεια που κάνουμε να μάθουμε την αρχαία ελληνική και να τη μεταφράσουμε εκλύεται μια ενέργεια δημιουργική από τον εγκέφαλο Ασκείται λοιπόν ο εγκέφαλος να μεταφέρει την αρχαία στη νέα ελληνική και μέσω της μεταφοράς μαθαίνουμε και τα νέα ελληνικά. Το ίδιο ισχύει και με τα λατινικά. Αυτή η επιπολαιότητα που πέρασε στα σχολεία είναι ασύλληπτη και φταίμε εμείς. Η νέα ελληνική λοιπόν είναι συνέχεια της αρχαίας και κάθε άλλη άποψη είναι ανοησία. Για τη σημερινή κατάσταση φταίει και το υπουργείο που διέπραξε μέγα σφάλμα και υποβάθμισε τα αρχαία ελληνικά.

–   Κατά την παρούσα χρονική περίοδο η Ελλάδα διέρχεται από κρίση οικονομική, κοινωνική, ηθική. Ποιος πιστεύετε ότι πρέπει να είναι ο ρόλος του σχολείου ώστε να προετοιμάσει με το βέλτιστο τρόπο τους νέους;

Το σχολείο πρέπει να ενημερώνει τα παιδιά πολύ προσεκτικά χωρίς να τα φανατίσει προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση, πρέπει να δώσει τις πληροφορίες εκείνες που έχουν ελεγχθεί από την επιστήμη. Εκτός αυτού ρόλος του σχολείου είναι να παρέχει παιδεία ώστε να μας λυτρώσει από άλλες κρίσεις. Όλα τα παραπάνω επαναλαμβάνω ότι πρέπει να γίνονται μακριά από κομματικές ταυτότητες.

– Πώς θα κρίνατε τους σύγχρονους εκπαιδευτικούς και τι θα τους συμβουλεύατε;

Θα τους συμβούλευα όταν κάνουν μάθημα να βλέπουν τα μάτια των παιδιών. Έτσι μόνο καταλαβαίνουν αν κάνουν καλό μάθημα ή όχι.

-Σε προηγούμενη συνέντευξη της δημοσιογραφικής μας ομάδας ο γενικός γραμματέας του υπουργείου παιδείας κ. Κουλαϊδής, στην προσπάθειά του να εξηγήσει τη ανορθόδοξη άνθιση των φροντιστηρίων ανέφερε ότι οφείλεται στην επιθυμία των γονέων να «μπουν στο μάτι» του γείτονα». Συμφωνείτε;

Ο κύριος Κουλαϊδής είναι φίλος μου. Από τη μια τον λυπάμαι κι από την άλλη ο ίδιος θέλησε να εμπλακεί. Δε συμφωνώ με την άποψή του αυτή και ίσως δικαιολογείται αν σκεφτούμε ότι δεν ενεπλάκη με τα σχολεία παρά μόνο με τις πανεπιστημιακές αίθουσες. Τα φροντιστήρια υπάρχουν γιατί δεν υπάρχει εκπαίδευση. Αν η ελληνική πολιτεία οργανώσει ορθά την εκπαίδευση δε θα υπάρχουν φροντιστήρια. όπως στον παρόντα χώρο, το σχολείο σας. Οι μαθητές χρειάζονται επιπλέον βοήθεια όταν δεν υπάρχει εκπαίδευση. Για παράδειγμα οι μαθητές του εδώ χώρου δε θα χρειαστούν φροντιστήρια γιατί σας παρέχεται ορθή εκπαίδευση με λογική συνέχεια από τάξη σε τάξη και από βαθμίδα σε βαθμίδα.

–   Ποια η θέση του διανοούμενου στην περιγραφόμενη από εσάς παιδεία;

Ο διανοούμενος είναι θιασώτης, λάτρης, υποστηρικτής της παιδείας και θυσιάζεται γι’ αυτή ειδάλλως δεν είναι διανοούμενος. Δεν υπάρχει διανόηση χωρίς παιδεία πάντα οριζόμενη ως πραγμάτωση της ανώτερης φύσης μας.

–   Οι νέοι χρησιμοποιούν στο λεξιλόγιό τους πολλές ξένες λέξεις. Το γεγονός αυτό αποτελεί απειλή για τη γλώσσα μας;

Όχι, δεν απειλείται η γλώσσα μας αλλά θα πράττουν ορθά αν δε χρησιμοποιούν ούτε ξένες λέξεις ούτε greeklish γιατί έχουμε ένα πλήθος ελληνικών λέξεων. Η γλώσσα δεν παθαίνει τίποτα γι’ αυτό και παραλληλίζεται με τη θάλασσα. Έτσι λειτουργεί και αυτή. Όλα τα ρουφά! Ακλόνητη! Δε φοβάμαι τις ξένες λέξεις λοιπόν. Άλλωστε η γλώσσα μας έχει πολλές ξένες λέξεις και πολλές από αυτές από τα αρχαία χρόνια. Όλα τα ονόματα των νησιών για παράδειγμα είναι προελληνικά. Και οι Προέλληνες ήταν αμφίβολο αν ήταν Έλληνες. Τι να πρωτοσκεφτούμε από τοποθεσίες…Κρήτη, Χίος, Όλυμπος, Λάρισα, Αθήνα…όλα τα ονόματα προελληνικά. Έπαθε τίποτα η ελληνική γλώσσα που τα υιοθέτησε; Δε μας επηρεάζουν οι ξένες λέξεις αρκεί να τις προσαρμόζουμε στην τυπολογία της ελληνικής γλώσσας. Ωστόσο ο πλούτος της γλώσσας μας μεγάλος γι’ αυτό και τις αποφεύγουμε. Έχουμε λέξεις κι αν δεν έχουμε φτιάχνουμε. Η γλώσσα είναι μια μηχανή που συνέχεια παράγει.

–   Και μια πιο εξειδικευμένη ερώτηση σχετικά με την έκθεση της Γ΄ λυκείου. Διδασκόμαστε τις συλλογιστικές πορείες και στο θέμα αυτό υπάρχει μια πολύ μεγάλη σύγχυση καθ’ ότι φιλόλογοι διαφωνούν σχετικά με την παραγωγική ή επαγωγική συλλογιστική πορεία της ίδιας παραγράφου. Ποια η άποψη σας;

Τις εντάξαμε στα βιβλία για να μάθουμε στο παιδί να συλλογίζεται. Αν είναι επαγωγικός ή παραγωγικός ένας συλλογισμός δε μας ενδιαφέρει καθόλου. Μας ενδιαφέρει ωστόσο μέσα από τη συλλογιστική να αποκτήσει μεθοδική συνείδηση, μεθοδική σκέψη και μεθοδικό τακτ τόσο ο μαθητής όσο και ο δάσκαλος. Εκεί αποσκοπούν όλα αυτά και οι φιλόλογοι δεν έχουν κανένα απολύτως λόγο να διαφωνούν αν ο συλλογισμός είναι παραγωγικός ή επαγωγικός. Τα κεφάλαια αυτά από τη Λογική προσαρμόστηκαν στην έκθεση για να προσαρμοστούν δάσκαλοι και μαθητές στη συλλογιστική. Όχι για να ονομάζουν τους συλλογισμούς αλλά για να συλλογίζονται. Σε περίπτωση λοιπόν αμφίσημου θέματος στις πανελλήνιες εξετάσεις το υπουργείου θα αποδεχθεί ως σωστές και τις δύο απαντήσεις.

Στα πλαίσια της παροχής ανθρωπιστικής παιδείας και της μεταλαμπάδευσης αρχών, αξιών και ιδεωδών στους νέους σε χαλεπούς καιρούς η δημοσιογραφική ομάδα των Εκπαιδευτηρίων Μπακογιάννη, με συντονιστή και υπεύθυνο το φιλόλογο κ. Δασταυρίδη Αναστάσιο και μέλη της τους μαθητές της Β΄ Λυκείου Αρμπάρα Ρεβέκκα, Βαρυτιμίδου Δέσποινα, Κεχαγιά Χριστίνα, Μαντζαρίδη Άγγελο και Ξηνταράκου Αναστασία, συνεχίζει το έργο της. Μετά τη διεξαγωγή συνέντευξης με τον πρώην πρόεδρο της ελληνικής δημοκρατίας, ως εκπρόσωπο της υγιούς παρελθούσης πολιτικής ζωής του τόπου και τη συνάντηση και καταγραφή των απόψεων του γενικού γραμματέα του υπουργείου παιδείας κ. Κουλαϊδή ως μέλους του σημερινού εκπαιδευτικού γίγνεσθαι, μετέβησαν στην πρωτεύουσα και στην προσπάθειά τους να βρουν απαντήσεις στις θρησκευτικές τους αναζητήσεις συναντήθηκαν με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος, μακαριώτατο Ιερώνυμο.

Η συνέντευξη διεξήχθη ως εξής:

Σε ποια ηλικία πήρατε την απόφαση να αφιερώσετε τη ζωή σας στην εκκλησία και κάτω από ποιες επιρροές;

Προσπαθώντας να μην κάνω εξομολόγηση αρχικά θα τονίσω ότι είχα μια καλλιεργημένη μητέρα. Μου άρεσε η εκκλησία από μικρό παιδί αλλά συγχρόνως ήμουν κι ένας άριστος μαθητής. Κατά τη διάρκεια των γυμνασιακών και λυκειακών μου χρόνων μετά από σκέψη αποφάσισα να γίνω φιλόλογος-αρχαιολόγος. Πήρα με καλό βαθμό το πτυχίο και μου δόθηκε η δυνατότητα να γίνω βοηθός καθηγητή στο πανεπιστήμιο. Μέσα μου αισθανόμουν πάντα ανησυχία καθώς μου άρεσε η έρευνα, οπότε φοίτησα και στη θεολογική σχολή. Στη συνέχεια και μετά την υποτροφία μου από το ίδρυμα κρατικών υποτροφιών, πήγα στο εξωτερικό, έγινα καθηγητής στη Λεόντειο σχολή και στα 29 μου χρόνια αποφάσισα να τα αφήσω όλα και να γίνω κληρικός.

Φανταζόσασταν ότι θα φτάνατε στον ανώτατο βαθμό της ιεροσύνης και στο ανώτατο αξίωμα της ιεραρχίας;

Όχι, ούτε το φαντάστηκα, ούτε το περίμενα γιατί δε με ενδιέφερε καθόλου η εξέλιξη. Ήθελα να γίνω ερευνητής, αλλά τα πράγματα ήρθαν έτσι ώστε να ασχοληθώ περισσότερο με τα ποιμαντικά θέματα, έγινα πρωτοσύγκελος στην αρχή και στη συνέχεια μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας, στη σύνοδο αρχιγραμματεύς και πριν από τρία χρόνια αρχιεπίσκοπος.

Ο προκάτοχός σας, ο μακαριστός Χριστόδουλος είχε διατυπώσει την πρόσκληση στους νέους «ελάτε όπως είστε». Συμφωνείτε με την άποψη αυτή;

Δε γνωρίζω τι εννοείτε με τη φράση «ελάτε όπως είστε». Το ότι η εκκλησία είναι ανοιχτή σε όλους είναι αλήθεια. Επομένως αν έτσι το σκεφτόταν – και φαντάζομαι ότι αυτό ήταν – είχε δίκιο. Θα το έλεγα κι εγώ αλλά θα προσέθετα ότι πρέπει να κάνουμε δύο βήματα « Ελάτε εσείς όπως είστε, αλλά να έρθουμε κι εμείς προς εσάς όπως είμαστε»

Τι πράττει η εκκλησία σήμερα για να προσελκύσει τους νέους σήμερα στους κόλπους της;

Η εκκλησία δεν έχει ποτέ σκοπιμότητα να κάνει οπαδούς, η εκκλησία θέλει να κάνει ελεύθερα πρόσωπα, ελεύθερους ανθρώπους, δε θέλει οπαδούς. Οπαδούς θέλουν τα κόμματα. Η εκκλησία θέλει αυτό που πράττουμε εμείς αυτή τη στιγμή, το διάλογο. Θέλει να κάνει τον άνθρωπο πνεύμα, να έχει φαντασία, δημιουργικότητα, να πράττει αυτό που ο ίδιος επιλέγει και να αναλαμβάνει την ευθύνη γι’ αυτό. Να σηκώνει τον άνθρωπο όταν πέφτει για να κατορθώσει να τον κρατήσει ως πρόσωπο. Γιατί άτομο και πρόσωπο είναι διαφορετικές έννοιες. Το άτομο, όπως μας διδάσκει η φυσική είναι το πιο μικρό στοιχείο, αυτό που δε διασπάται πλέον. Αν ο άνθρωπος μετατραπεί σε άτομο κλείνεται στον εαυτό του και ταυτόχρονα ο συνάνθρωπός του μετατρέπεται σε αυτό που είπε ο Γάλλος φιλόσοφος Σάρτρ, η κόλασή του. Όταν όμως επιτυγχάνει την πορεία από το άτομο προς το πρόσωπο, αποκτά ελευθερία και γίνεται πρόσωπο που δύναται να αντικρύσει τον συνάνθρωπο στα μάτια, πράγμα δύσκολο. Η λέξη άνθρωπος αναλύεται με τις λέξεις «άνω» και «θρώσκω» που σημαίνει κοιτάζω προς τα πάνω. Επομένως σκοπός της εκκλησίας είναι οι νέοι να είναι πρόσωπα.

Δε θα χαθεί ωστόσο ποτέ η αμφισβήτηση. Αλλά δεν πρέπει να πειστείς για να πιστέψεις, πρέπει να πιστέψεις πρώτα για να μπορέσεις ελεύθερα να πειστείς. Η ελευθερία του ανθρώπου στην εκκλησία φαίνεται από το γεγονός ότι όσο κι αν αμφισβητήσεις η πόρτα της θα είναι ανοιχτή. Η εκκλησία ωστόσο είναι οργανισμός ανθρώπινος , έχει ένα κομμάτι λοιπόν θεϊκό και ένα ανθρώπινο. Το τελευταίο κολλάει πάντοτε την αρρώστια. Γι’ αυτό και τα πρόσωπα κάνουν κι αυτά λάθη. Έτσι και η εκκλησία έχει και στους κόλπους της ανθρώπους που διαπράττουν σφάλματα.

Με τον τρόπο αυτό προφανώς εξηγούνται και οικονομικά ή άλλου είδους σκάνδαλα που προέκυψαν στους κόλπους της εκκλησίας…

Δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχουν σκάνδαλα στη ζωή. Κάθε άνθρωπος έχει το μικρό του σκάνδαλο. Εμείς ως κληρικοί βέβαια έχουμε χρέος να πράττουμε λιγότερα, έχοντας υποχρέωση να αγωνιζόμαστε. Η εκκλησία ωστόσο δεν είναι ιδεολογία, είναι ένα βίωμα. Η ιδεολογία έχει κόμματα και παρατάξεις που εξαντλούνται. Όταν όμως είσαι συνειδητός στο βίωμα, την εκκλησία δηλαδή, τότε και το τραύμα έχει επούλωση. Στην εκκλησία αν κάποιος διαπράξει το μεγαλύτερο κακό δεν υπάρχει διαγραφή, υπάρχει συγχώρεση, στο κόμμα υπάρχει διαγραφή.

Ο χριστιανισμός είναι μια πανανθρώπινη θρησκεία που πρεσβεύει την αρχή της ισότητας των δύο φύλων. Συμβαδίζει η αρχή αυτή με την παράδοση του άβατου στο Άγιο Όρος, στο ιερό των ναών και της απαγόρευσης των γυναικών να είναι κληρικοί;

Ως προς το άβατο…Για να καταλάβουμε το Άγιο Όρος ας το μελετήσουμε ως σύνολο μοναστηριών. Το μοναστήρι είναι το σπίτι του μοναχού που στα πλαίσια της κοινοκτημοσύνης μοιράζεται τα πάντα με τους υπολοίπους μοναχούς, είναι μια οικογένεια λοιπόν που έχει ορισμένες αρχές. Μια από τις αρχές αυτές είναι για παράδειγμα να μη δέχονται επισκέψεις. Είναι επιλογή τους. Αν λοιπόν τους επισκεφθεί κάποια γυναίκα, δε σημαίνει ότι «χάλασε ο κόσμος» αλλά δε σέβεται ωστόσο αυτό που αποφάσισαν αυτοί οι άνθρωποι και έχει και την ευθύνη της πράξης της αυτής. Γι’ αυτό και μιλήσαμε προηγουμένως για ελευθερία του προσώπου. Προς τι λοιπόν η εκδήλωση ενός τέτοιου είδους εγωισμού χωρίς ίχνος σεβασμού σε αυτό που διάλεξαν αυτοί οι άνθρωποι; Εσείς θα βλέπετε λοιπόν το άβατο του Αγίου Όρους ως έναν κοινωνικό θεσμό ο οποίος έχει γίνει πια παράδοση. Μόνο σε μια γυναίκα επιτρέπουμε να μπει στο Άγιο Όρος και αυτή είναι η Παναγία.

Ως προς την ισότητα, είναι ένας όρος πολυσυζητημένος. Αν αναλογιστούμε ποιος θεωρείται πιο δυνατός μεταξύ του άνδρα και της γυναίκας, όντως ο άνδρας μυιικά είναι πιο δυνατός. Στα υπόλοιπα άγνωστο. Θα σας πω ένα ανέκδοτο: Όταν έκανε ο θεός τον άνθρωπο ρώτησε τον άνδρα ποιο μέρος του σώματος θα ήθελε να είναι και ο άνδρας απάντησε το κεφάλι. Ρωτώντας και τη γυναίκα, αυτή απάντησε ότι δε θέλει τόσα πολλά, απλά ήθελε να είναι…ο σβέρκος. Κεφάλι χωρίς σβέρκο δε γίνεται. Η γυναίκα λοιπόν στον κόσμο τον εσωτερικό έχει μεγάλη δύναμη. Κι αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι γίνεται μητέρα. Όταν πέθανε ο πατέρας μου στενοχωρήθηκα, έκλαψα, το ξεπέρασα. Όταν πεθάνει η μάνα τότε καταλαβαίνεις ότι είσαι ορφανός. Έτσι λοιπόν ο καθένας έχει το χώρο του. Δεν υπάρχει στέρηση της γυναίκας όταν δε γίνεται ιέρεια. Μπορεί ωστόσο να γίνει διακόνισσα. Ο χριστιανισμός εξύψωσε τη γυναίκα. Η δύση βέβαια έχει άλλες θέσεις πάνω σ’ αυτό.

Ποια η γνώμη σας για τη φορολόγηση της εκκλησιαστική περιουσίας και το διαχωρισμό του κράτους με την εκκλησία;

Είναι ό, τι διαβάζετε καθημερινά στις εφημερίδες. Το κράτος φορολογεί και τα νομικά πρόσωπα και τα ιδιωτικά πρόσωπα και την εκκλησία. Το ότι λέγεται ότι δε φορολογείται η εκκλησία δεν είναι σωστό. Φορολογείται όπως όλα τα άλλα νομικά πρόσωπα. Είναι όμως δίκαιο οι μεγάλες δαπάνες (π.χ. τα δέκα χιλιάδες πιάτα φαγητού ημερησίως που παρέχει η αρχιεπισκοπή Αθηνών) να υπολογίζονται ότι είναι προσφορά στους ανθρώπους. Επομένως και η φορολογία πρέπει να είναι ανάλογη. Το ποσό δηλαδή των τέτοιου είδους δαπανών πρέπει να εκπίπτει από το φόρο. Η αρχή ωστόσο είναι μία: ότι όλοι πρέπει να φορολογούμαστε. Το κράτος όμως πρέπει να αναλογιστεί πού θα κάνει τις ελαφρύνσεις. Η δικαιοσύνη δεν είναι σε αυτή την περίπτωση «ένας μπαλτάς που κόβει και χωρίζει το κρέας».

Τώρα το θέμα του διαχωρισμού είναι μεγάλο και πρέπει να το ξεκαθαρίσουμε. Ένας άνθρωπος από πλευράς πολιτείας θεωρείται πολίτης. Από πλευράς πολιτείας θεωρείται πιστός. Πώς να γίνει αυτός ο χωρισμός λοιπόν;

Ίσως να ήταν προτιμότερο να υπήρχε μεγαλύτερη ουδετερότητα στο θέμα των θρησκευτικών επιλογών του καθενός, για παράδειγμα στο ζήτημα του όρκου κάθε αιρετού άρχοντα…

Η πλειοψηφία είναι αυτή που αποφασίζει. Να μιλήσω προσωπικά, δε μου δίνει καμιά τιμή το ότι θα τελέσω τον αγιασμό στη βουλή, αλλά με προσκαλούν από του 300 οι 250 περίπου. Το ίδιο έγινε και με την περίπτωση του δημάρχου Αθηναίων. Ο κύριος Καμίνης μου είπε ότι σέβεται τη διαδικασία αλλά δεν ήθελε να ορκιστεί. Διαφέρει ο χωρισμός κράτους και εκκλησίας από τις ρυθμίσεις τις διοικητικές. Το σωστό είναι η εκκλησία να διεκπεραιώνει τις δικές της υποθέσεις και η πολιτεία τις δικές της. Είναι ωστόσο και μερικά θέματα που είναι κοινά. Για παράδειγμα ο ναός της Αγίας Σοφίας είναι περιουσία της εκκλησίας. Δεν είναι δυνατόν ωστόσο η εκκλησία να αποφασίζει ποιοι θα εισέλθουν στο χώρο αυτό. Είναι θέμα κοινό. Η σωστή λύση επομένως είναι η «συναλληλία». Τα στοιχεία ωστόσο αυτά δεν είναι αυτονόητα. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα πρόσωπα. Αν ένας αρχιεπίσκοπος είναι σκληρός και ασχολείται και με ζητήματα της πολιτείας τότε επικρατεί η «παπποκαισαρεία», αν πάλι μια πολιτεία δε σέβεται την εκκλησία τότε επικρατεί ο «καισαροπαππισμός». Αυτές όμως είναι ανώμαλες πορείες. Η σωστή πορεία είναι η συναλληλία, οι διακριτοί ρόλοι με ταυτόχρονη συνεργασία σε μερικά θέματα. Ο χωρισμός εκκλησίας και κράτους δε συνάδει με την ορθόδοξη παράδοση και είναι απραγματοποίητη. Έγινε στη Δύση, απ’ όπου ως μοντέλο χωρίς νόημα έφτασε κι εδώ, λόγω των θρησκευτικών πολέμων.

Λόγω των μετακινήσεων πληθυσμών για οικονομικούς, πολιτικούς κλπ λόγους παρατηρείται σε παγκόσμια κλίμακα ότι το παραδοσιακό μοντέλο των εθνικών κρατών και κοινωνιών αντικαθίσταται με ραγδαίους ρυθμούς από πολυφυλετικά ή πολυπολιτισμικά κοινωνικά μορφώματα. Προσφάτως παραχωρήθηκε ο χώρος των προπυλαίων του πανεπιστημίου Αθηνών για δημόσια μουσουλμανική προσευχή, συζητείται δε ως ενδεχόμενο η ανέγερση ισλαμικού κέντρου σπουδών στο κέντρο της Αθήνας. Ποια η επίσημη άποψη της εκκλησίας γι’ αυτό;

Τα μεγάλα χρονικά γεγονότα δε γίνονται από μόνα τους. Η ιστορία δεν είναι πολλές φορές αυτή που γράφουν οι άνθρωποι, έχει ένα άλλο πρόσωπο. Αυτά τα φαινόμενα που περιγράφετε δεν είναι μόνο σημερινά. Οι ανάγκες είναι αυτές που αναγκάζουν τους ανθρώπους να φύγουν. Για παράδειγμα σημειώθηκε η επανάσταση στη Λιβύη και πεντακόσιες χιλιάδες λαός μετακινήθηκε προς την Αίγυπτο, ή στο Ιράκ και στο Πακιστάν οι άνθρωποι έφυγαν και ήρθαν και στην Ελλάδα. Να χρησιμοποιήσω ωστόσο ένα παράδειγμα. Η εκκλησία διαθέτει για τους φτωχούς μια ποσότητα φαγητού. Ξαφνικά έρχονται και μουσουλμάνοι και άλλοι μετανάστες. Η εκκλησία δεν είναι δυνατόν να μη τους αγκαλιάσει. Είναι ωστόσο ευθύνη του κράτους αν δύναται να τους εμποδίσει να εισέλθουν στη χώρα μας και πώς θα τους βγάλει από αυτή. Είναι πλέον διεθνή τα θέματα. Είσαι Ευρωπαίος πολίτης, άρα θα σεβαστείς τους νόμους της Ευρώπης. Εκτός αυτού ωστόσο σε αυτές τις περιπτώσεις επικρατεί το δίκαιο του ισχυροτέρου. Ας μιλάμε για δικαιώματα αυτή είναι η πραγματικότητα. Επιπλέον στοιχείο της εποχής είναι αυτό που ονομάζουμε παγκοσμιοποίηση. Πολλοί την κατηγορούμε αλλά θέλουμε να έχουμε ένα ποτήρι από το Παρίσι ή μια τηλεόραση κατασκευασμένη στο εξωτερικό. Το ίδιο προωθείται και μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου. Ωστόσο η παγκοσμιοποίηση είναι διαφορετική της παγκοσμιότητας. Η εξάπλωση του πολιτισμού, η διεύρυνση των σχέσεων των ανθρώπων όπως την παρατηρούμε στο Μέγα Αλέξανδρο για παράδειγμα, ορίζουν την παγκοσμιότητα. Είναι η αρμονική συνύπαρξη δηλαδή πλήθους ανθρώπων, θρησκειών και ιδεολογιών. Η παγκοσμιοποίηση ωστόσο, όπως θα σας έχει αναφέρει ο φιλόλογός σας, περιέχει το ρήμα ποιω. Υπάρχει λοιπόν κάποιος που τη φτιάχνει, που την κατευθύνει, που κάποιο όφελος επιδιώκει από αυτή…

Συνδυάζεται δηλαδή το δίκαιο του ισχυροτέρου με το υποκείμενο του ποιω;

Φυσικά. Γιατί νομίζετε ότι ετοιμάζεται η κάρτα του πολίτη ας πούμε; Επομένως υπάρχει ένα κέντρο που μόλις για παράδειγμα δώσεις την ταυτότητα σου και ελεγχθεί, δε δύνασαι να εισέλθεις στην Αμερική γιατί θεωρείσαι ύποπτος. Επομένως κάποιος ελέγχει τα στοιχεία σου. Είμαστε επιφυλακτικοί λοιπόν για την κάρτα του πολίτη. Περιμένουμε, ακόμα δε γνωρίζουμε ποια στοιχεία θα περιλαμβάνει. Να πω ένα πιο απλό παράδειγμα. Είμαι δεκαοχτώ χρονών κι πάσχω από ζάχαρο. Θέλω να δουλέψω αλλά ο εργολάβος θα έχει τη δυνατότητα προφανώς να ελέγξει ότι έχω ζάχαρο, συνεπώς θα εξάγει το συμπέρασμα ότι είμαι ασύμφορος. Δημιουργείται ένα σύστημα που μας κατευθύνει. Πώς θα το ελέγξουμε; Και ποιοι το επιθυμούμε; Αλλάζουν λοιπόν τα δεδομένα σήμερα και όχι δε μπορούμε να πούμε. Συνεπώς πρέπει να φροντίσουμε να βρούμε τρόπους να διατηρήσουμε την προσωπικότητά μας ελεύθερη. Επιστέφοντας στο αρχικό ερώτημα, όλα αυτά τα ρεύματα των ξένων που εισέρχονται στην Ελλάδα δεν ήρθαν μόνοι τους. «Τους έριξε κάποιος μια βόμβα» κι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν. Επομένως πρέπει να εξετάσουμε το αίτιο του ζητήματος. Είναι το πετρέλαιο; Είναι το αέριο; Οικονομικοί δηλαδή καθαρά λόγοι; Είπα πολλά ωστόσο γι’ αυτό το ζήτημα. Η ιστορία όμως έχει αυτά τα χαρακτηριστικά και δυστυχώς θα είναι η τραγωδία του ανθρώπου.

Παρατηρώντας το ρου της ελληνικής ιστορίας αντιλαμβανόμαστε ότι η εκκλησία διαχρονικά διαδραμάτιζε καθοριστικό ρόλο τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην παιδεία γενικότερα. Θεωρείτε ότι σήμερα η παιδεία έχει απολέσει τον ελληνορθόδοξο χαρακτήρα της; Ποια η γνώμη σας για το γεγονός ότι το μάθημα των θρησκευτικών τείνει να γίνει κατ’ επιλογήν διδασκόμενο;

Στην πατρίδα μας υπάρχουν πολλά αρνητικά στον τρόπο με τον οποίο διδάσκονται τα θρησκευτικά. Αν παρατηρήσουμε την Αμερική θα δούμε ότι αφαίρεσαν τα θρησκευτικά από την εκπαιδευτική διαδικασία διότι ήθελαν να έχουν τεχνική εκπαίδευση. Αλλά είδαν ότι οι άνθρωποι έγιναν κανίβαλοι. Ο άνθρωπος που δε θα διδαχθεί το ηθικό στοιχείο, το νόημα της ζωής αλλά μόνο το 2+2=4, που δε μάθει τι είναι η κοπέλα που βρίσκεται στο πλευρό του, ο μαθητής που έχει δίπλα του, ότι είναι πρόσωπα, ότι έχουν εσωτερικό κόσμο, ότι δεν είμαστε μόνο μισθός…

περιγράφετε την ανθρωπιστική παιδεία

δε νοείται λοιπόν ανθρωπιστική παιδεία χωρίς θρησκευτικά, χωρίς αξίες, χωρίς πολιτισμό. Γι’ αυτό λοιπόν δύο πράγματα πρέπει να διορθωθούν: πρώτον ο τρόπος με τον οποίο διδάσκονται τα θρησκευτικά και οι άνθρωποι που τα διδάσκουν και δεύτερον να μη θυσιάζονται στο βωμό ενός χρησιμοθηρικού προγράμματος. Όπως και το μάθημα της ιστορίας. Μπορεί να γίνεις ένας άριστος τεχνικός αλλά χωρίς ιστορία πού θα πας;

ένα μήνυμα προς τα παιδιά και προς τους εκπαιδευτικούς

Βιώνουμε μια δύσκολη εποχή. Η ιστορία διδάσκει όμως ότι δεν βιώνουμε μόνο εμείς αυτή τη δύσκολη εποχή. Υπήρξαν κι εποχές πιο δύσκολες που καταφέραμε και τις ξεπεράσαμε. Επομένως και τώρα αν το επιθυμήσουμε και παλέψουμε ενωμένοι θα τα καταφέρουμε.

Τα παιδιά έχουν πιο πολλές δυσκολίες σήμερα από ό, τι είχαμε εμείς ως προς την εύρεση εργασίας. Δεν πρέπει να απογοητεύεστε. Όταν κλείνει μια πόρτα στη ζωή σου, ανοίγει μια άλλη. Μη συνεχίζεις να κοιτάζεις την κλειστή. Επομένως αισιοδοξία, όχι πανικός. Νηφαλιότητα και δουλειά. Αυτός που δουλεύει σκληρά δεν έχει να φοβάται τίποτα.

Στους καθηγητές…αγάπη και φροντίδα για τα παιδιά. Και τα παιδιά όταν τα αγαπάτε το καταλαβαίνουν. Έχουν διαίσθηση. Ποτέ τα παιδιά μας να μη γίνουν πελάτες μας.

ΟΤΑΝ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΦΤΑΣΑΝ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ…

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΟΥΛΑΪΔΗ

   Η δημοσιογραφική ομάδα των εκπαιδευτηρίων Μπακογιάννη μετά τη συνάντηση της με τον πρώην πρόεδρο της δημοκρατίας Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο, επεδίωξε στη δεύτερη εμφάνισή της στα δημοσιογραφικά δρώμενα να φτάσει ως την ηγεσία του υπουργείου παιδείας. Οι πέντε μαθητές της Β΄ Λυκείου, Αρμπάρα Ρεβέκκα, Βαρυτιμίδου Δέσποινα, Κεχαγιά Χριστίνα, Μαντζαρίδης Άγγελος, Ξηνταράκου Αναστασία, ο υπεύθυνος και οργανωτής της ομάδας καθηγητής φιλόλογος κ. Δασταυρίδης Αναστάσιος καθώς και ο ίδιος ο ιδρυτής των εκπαιδευτηρίων κ. Μπακογιάννης Νικόλαος επισκέφθηκαν το υπουργείο και συναντήθηκαν με το Γενικό Γραμματέα αυτού κ. Κουλαϊδή Βασίλειο ο οποίος λόγω φόρτου εργασίας αφιέρωσε λίγο χρόνο απαντώντας σε ερωτήσεις των παιδιών. Να σημειωθεί ότι στη συνέχεια παρατίθενται οι απόψεις – δηλώσεις του κ. Κουλαϊδή αυτούσιες, άνευ σχολιασμού και αλλοίωσης.

   Ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου παιδείας δηλώνοντας γνώστης των απαιτήσεων της κάθε βαθμίδας της εκπαίδευσης καθ’ότι υπήρξε καθηγητής δευτεροβάθμιας το διάστημα 1980-1983 και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως το 2008 σε ερώτηση μαθητή σχετικά με τις αλλαγές στο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση απάντησε ότι λεπτομέρειες δε δύναται να δώσει καθότι αυτές θα ανακοινωθούν συνολικά ωστόσο από τη στιγμή της ανακοίνωσης ως την εφαρμογή αυτών οι μαθητές θα έχουν αρκετό χρόνο ώστε να προετοιμαστούν. Συγκεκριμένα η πρόθεση της κυβέρνησης είναι να αρχίσουν οι αλλαγές από την Α΄ λυκείου του επομένου έτους και αν πράγματι ισχύσουν από αυτή την τάξη σε τρία χρόνια θα εφαρμοστούν οι αλλαγές στις εισαγωγικές εξετάσεις. Για περαιτέρω ενημέρωση προέτρεψε τους μαθητές να επισκεφθούν την ιστοσελίδα του υπουργείου παιδείας.

   Σε ερώτηση σχετικά με την ολοένα και αυξανόμενη εμφάνιση φροντιστηρίων ή παράλληλης παιδείας, όπως είχαν ονομαστεί επί υπουργίας Αρσένη ο κ. Κουλαϊδής απάντησε ότι δυστυχώς το κακό αυτό φαινόμενο δεν είναι ίδιον των τελευταίων ετών. Συνεχίζοντας δήλωσε ότι τα φροντιστήρια υπάρχουν γιατί η ελληνική οικογένεια θέλει για τα παιδιά της εξαιρετικές προοπτικές και γι’ αυτό φροντίζει ώστε να αποκτούν τα περισσότερα δυνατά εφόδια και μάλιστα ανταγωνιστικά, περισσότερα εφόδια δηλαδή από το παιδί του διπλανού τους. Συνεχίζοντας στην απάντηση του ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου παιδείας είπε ότι όσο καλό κι αν θα ήταν το σχολείο η οικογένεια θα έστελνε το παιδί της στο φροντιστήριο για να γίνει λίγο καλύτερο ακόμη. Προς επίρρωση της απόψεώς του έφερε ως παράδειγμα το Λονδίνο όπου ενώ το φροντιστήριο είναι άγνωστη έννοια, οι ελληνικές οικογένειες το αναζητούν για τα παιδιά. Καταλήγοντας συμπέρανε ότι δε σχετίζεται η ύπαρξη φροντιστηρίου με το σχολείο αλλά με τη νοοτροπία της οικογένειας η οποία επανέλαβε ότι στέλνει το παιδί της όχι για να μάθει περισσότερα μόνο, αλλά για να ξεπεράσει το διπλανό.

   Αρνούμενος ότι υπάρχουν καθηγητές της δημόσιας εκπαίδευσης οι οποίοι επαναπαύονται λόγω της ύπαρξης φροντιστηρίων επαίνεσε γενικά αυτούς λέγοντας ότι στην Ελλάδα σε αντίθεση με άλλες χώρες του εξωτερικού όλοι οι καθηγητές είναι απόφοιτοι πανεπιστημίου, ότι δουλεύουν με αυταπάρνηση, ωστόσο όπως σε όλες τις δουλειές έτσι κι εδώ υπάρχουν καλοί και κακοί εκπαιδευτικοί αλλά, όπως συνέχισε, το ποσοστό των καλών εκπαιδευτικών είναι πολύ μεγαλύτερο αυτού των κακών. Όλη όμως η νοοτροπία πρέπει να αλλάξει, αυτό που έχουμε χάσει, όπως είπε, είναι να θέλουμε να μάθουν τα παιδιά, όχι απλά να περάσουν στο πανεπιστήμιο, η νοοτροπία μας λοιπόν από βαθμοθηρική πρέπει να γίνει γνωσιοθηρική κι αυτό θα γίνει μόνο αν η οικογένεια πεισθεί ότι θέλει παιδεία άλλου τύπου. Το πλεονέκτημα που έχει η ελληνική παιδεία είναι ότι η οικογένεια στερείται για να μορφώσει τα παιδιά της, γεγονός που δε συναντάται σε κοινωνίες άλλων χωρών. Σε ερώτηση σχετικά με το αν και το κράτος στερείται για να μορφώσει τα παιδιά του, αν το ποσοστό δηλαδή του προϋπολογισμού που αφιερώνεται στην παιδεία είναι επαρκές ο κ. Κουλαϊδής δήλωσε ότι αυτό που θεωρείται σε στατιστικές ως ποσοστό εξόδων για την παιδεία δε λαμβάνει υπόψη του τις δαπάνες για τη σχολική στέγη, τις μεταφορές των μαθητών, το γεγονός ότι δίνονται σε κάθε φοιτητή 1000 ευρώ για στέγη σε περίπτωση σπουδών σε άλλη πόλη, το γεγονός ότι μαθητές και φοιτητές πληρώνουν μειωμένο εισιτήριο στις αστικές και υπεραστικές συγκοινωνίες, ότι όλο το εκπαιδευτικό προσωπικό και οι μαθητές έχουν δωρεάν είσοδο σε μουσεία και μια σειρά από άλλους παράγοντες που αν τους μετρήσουμε συνολικά το ποσοστό για την παιδεία δε θα είναι καθόλου χαμηλό. Η Ελλάδα πρόσθεσε είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που παρέχει δωρεάν τα βιβλία σε όλους τους μαθητές όλων των βαθμίδων, όπως επίσης τόνισε και το γεγονός ότι δε δίνεται κανένα χρηματικό ποσό για δίδακτρα.

   Αναφερόμενος στα προγράμματα σπουδών πιστεύει ότι πρέπει να αλλάξουν γιατί παρέχουν ακαδημαϊκή μόρφωση αποκομμένη από την πραγματικότητα. Για το λόγο αυτό από την πρώτη δημοτικού φέτος το υπουργείο έχει αρχίσει πιλοτικά να εφαρμόζει καινούρια προγράμματα σπουδών εκφράζοντας την πίστη ότι η πρώτη λυκείου θα είναι πολύ διαφορετική. Σε ερώτηση σχετική με το αν τα άτομα που στελεχώνουν τις επιτροπές εκπόνησης προγραμμάτων είναι «καθηγητές τάξης» ώστε να γνωρίζουν τις ανάγκες μαθητών και μαθημάτων ο γενικός γραμματέας απάντησε ότι η στελέχωση αυτών γίνεται με συνδυασμό καθηγητών τάξης, που επελέγησαν μετά από δημόσια προκήρυξη του παιδαγωγικού ινστιτούτου, και πανεπιστημιακών καθηγητών που διαδραματίζουν το ρόλο του συντονιστή.

Οι ερωτήσεις των μαθητών, οι απορίες και οι αναζητήσεις σαφώς και ήταν περισσότερες ωστόσο ο φόρτος εργασίας του γενικού γραμματέα του υπουργείου παιδείας δεν επέτρεψε την περαιτέρω συνέχιση της συνέντευξης αυτής.